مقایسة حکایتی از باب چهارم قابوسنامه با حکایت جدال سعدی با مدعی از باب هفتم گلستان

•   آرشیو : نسخه بهار 1404
•   کد پذیرش : 15417
•   موضوع : سایر شاخه ها
• نویسنده/گان : | مریم السادات رنجبر
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : ‏عنصرالمعالی در نصیحت به فرزند خود، گیلانشاه، دست به تألیف اثری گرانقدر به نام قابوسنامه زده که در چهل و چهار باب و مشتمل بر حکایت‌هایی دلپذیر است. وی در حکایتی مناظره گونه از باب چهارم این کتاب (در فزونی طاعت از راه توانش)، به بیان حال درویش و توانگر می‌پردازد. سعدی نیز در باب هفتم گلستان، حکایتی بسیار جذاب و خواندنی با عنوان «جدال سعدی با مدعی» را بیان می‌دارد. او که در نگارش کتاب گلستان بسیار به قابوسنامه نظرداشته و در بیان مسائل اخلاقی و پند و حکمت، از این کتاب تأثیر گرفته‌است، در این حکایت نیز، همچون عنصرالمعالی از درویشی و توانگری داد سخن می‌دهد. نگارنده، در این گفتار به بررسی این دو حکایت از دیدگاه‌های مختلف می‌پردازد و یکسانی و تقابل دو حکایت را بیان می‌دارد تا روشن شود که سعدی تا چه میزان از متون پیشین و از جمله قابوسنامه تأثیر گرفته و چه اندازه با حکمت و اندرز و اخلاقیات ایرانی آشنایی داشته است.
•   لیست منابع : [1] آيتی، عبدالمحمد (1371)، ترجمۀ قرآن مجيد، چاپ سوم، تهران، انتشارات سروش.
  [2] أحسائی، معروف به ابن ابی جمهور، شیخ محمد بن علی بن ابراهیم (1362)، عَوالِی اللَّئالی العَزیزیة فی الأحادیث الدّینیه، به تحقیق مجتبی عراقی، قم، مؤسسۀ سيد الشهداء(ع).
  [3] القشیری، امام ابوالحسن مسلم بن الحجاج (1393)، صحیح مسلم، ترجمۀ خالد ایوبی نیا، مصحح حسین رستمی، چاپ اول، ارومیه، انتشارات حسینی اصل.
  [4] بهار، محمد تقی (1355)، سبک شناسی یا تاریخ تطور نثر فارسی، چاپ چهارم، تهران، انتشارات امیرکبیر.
  [5] دو فوشه کور، شارل هانری (1377)، مفاهیم اخلاقی در ادبیات فارسی از سدۀ سوم تا سدۀ هفتم هجری، ترجمه محمدعلی امیرمعزی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
  [6] روان پور، نرگس (1382)، گزیدة قابوسنامه، تهران، قطره.
  [7] سعدی، مشرف¬الدین (1362)، كليات سعدي، به اهتمام محمدعلي فروغي، چاپ سوم، تهران، انتشارات اميركبير.
  [8] شمیسا، سیروس (1392)، سبک شناسی نثر، تهران، میترا.
  [9] صفا، ذبیح الله (1371)، تاریخ ادبیات در ایران، تهران، فردوس.
  [10] عنصرالمعالی، کیکاووس (1371)، قابوسنامه، تصحیح غلامحسن یوسفی، چاپ ششم، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
  [11] قمی، شیخ عباس (1416ق)، سفينه البحار و مدینه الحکم و الآثار، چاپ دوم، طهران، نشر دارالاسوه.
  [12] مجلسى، محمدباقر (1404ق)، بحار الأنوار، بیروت، مؤسسة الوفاء.
  [13] معین، محمد (1363)، فرهنگ فارسی، امیرکبیر، تهران.
  [14] نظری، جلیل (1381)، مضامین مشترک قابوسنامه و آثار سعدی، فصلنامه علوم اجتماعی و انسانی، دانشگاه شیراز، ص 175-185.
  [15] یوسفی، غلامحسین (1357)، دیداری با اهل قلم، چاپ دوم، مشهد، انتشارات دانشگاه فردوسی.
•   کلمات کلیدی به فارسی : قابوسنامه، گلستان، حکایت، مقایسه، درویشی و توانگری.
•   چکیده مقاله به انگلیسی : Onsor al-Maali in his advice to his son, Gilanshah, wrote a valuable work called Qabusname, which consists of forty-four chapters and pleasant stories. In a debate-like story in the fourth chapter of this book (On the increase of obedience through one's ability), he describes the situation of a dervish and a wealthy man. Sa'di also tells a very interesting and readable story in the seventh chapter of Golestan, entitled "Sa'di's debate with the claimant." He, who paid much attention to Qabusname in writing Golestan and was influenced by this book in expressing moral issues, advice, and wisdom, in this story, like Onsor al-Maali, speaks of a dervish and a wealthy man. In this speech, the author examines these two stories from different perspectives and explains the similarities and contrasts between the two stories in order to clarify the extent to which Sa'di was influenced by previous texts, including Qabusname, and the extent to which he was familiar with Iranian wisdom, advice, and ethics.
•   کلمات کلیدی به انگلیسی : Qabusname, Golestan, story, comparison, poverty( dervishi) and wealth
•  صفحات : 70-76
•   دانلود فایل ( 492.75 KB )