تاریخ نهادهای آموزشی مصر و شام از فتوحات مسلمانان تا دوره ممالیک

•   آرشیو : نسخه بهار 1404
•   کد پذیرش : 1462
•   موضوع : سایر شاخه ها
• نویسنده/گان : | حسن فضل
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : ‏بی¬تردید تمدن اسلامی در گذشته یکی از تمدن¬های بزرگ محسوب می¬شده است که حوزه آن از جنوب شرقی آسیا تا سواحل اقیانوس اطلس در کشور مغرب (مراکش) در قاره آفریقا و حتی برخی کشورهای اروپایی در شبه¬جزیره ایبری را در بر می¬گرفته است. در این میانه، مناطق مصر و شام به سبب همسایگی با مرکز خلافت اسلامی، کانون مبادلات و مراودات فرهنگی و تجاری از راه خشکی و دریا؛ و از طریق شبه¬جزیره سینا و شرق دریای مدیترانه بوده و همچون عهد پیش از اسلام، دارای فرهنگ و تمدن بوده¬اند. اکنون این سؤال مطرح می¬شود که وضعیت نهادهای آموزشی در این مناطق پس از فتوحات مسلمانان تا دودمان ممالیک چگونه بوده است؟ هدف از این پژوهش، بازشناسی مراکز آموزشی و تاحدودی شیوه¬های تدریس در این مناطق است. روش تحقیق به شیوه توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه¬ای است. مهمترین نتایج و دست¬آوردهای پژوهش بیانگر جایگاه ممتاز این مراکز در مناطق مصر و شام در این سده¬ها می¬باشد.
•   لیست منابع : [1] ابن¬بطوطه، محمدبن¬عبدالله (1357ق)، الرحله/ تحفه النظار فی غرائب الامصار و عجائب الاسفار، قاهره: بی¬نا.
  [2] ابن¬جبیر، محمدبن¬احمد (1370)، سفرنامه ابن¬جبیر، ترجمه پرویز اتابکی، چاپ اول، مشهد: آستان قدس رضوی.
  [3] احمد، منیرالدین (1368)، نهاد آموزش اسلامی، ترجمه¬ محمدحسین ساکت، مشهد: آستان قدس رضوی.
  [4] جیده، احمدخالد (1422ق/2001م)، المدارس و نظام التعلیم فی بلاد الشام فی العصر المملوکی، الطبعه الاولی، بیروت: المؤسسه الجامعیّه للدراسات و النشر و التوزیع.
  [5] حلبی، علی¬اصغر (1365)، تاریخ تمدن اسلام، چاپ اول، بی¬جا: بنیاد.
  [6] زرین¬کوب، عبدالحسین (1389): کارنامه اسلام، چاپ چهاردهم، تهران: امیرکبیر.
  [7] زیدان، جرجی (1369)، تاریخ تمدن اسلام، ترجمه و نگارش علی جواهرکلام، تهران: امیرکبیر.
  [8] شلبی، احمد (1361)، تاریخ آموزش در اسلام، ترجمه¬ محمدحسین ساکت، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
  [9] صفا، ذبیح¬الله (1371)، تاریخ علوم عقلی در تمدن اسلامی، چاپ چهارم، تهران: دانشگاه تهران.
  [10] ضمیری، محمدعلی (1374)، تاریخ آموزش و پرورش ایران و اسلام ، چاپ پنجم، شیراز: راهگشا.
  [11] عیسی¬بک، احمد (1371)، تاریخ بیمارستان¬ها در اسلام، ترجمه نورالله کسائی، چاپ اول، تهران: مؤسسه¬ توسعه¬ دانش و پژوهش ایران.
  [12] غنیمه، عبدالرحیم (1372)، تاریخ دانشگاه¬های بزرگ اسلامی، ترجمه¬ نورالله کسائی، چاپ دوم، تهران: دانشگاه تهران.
  [13] فؤادسید، احمد (2002م)، تاریخ مصر الاسلامیه زمن سلاطین بنی¬ایوب، الطبعه الاولی، قاهره: مکتبه مدلولی.
  [14] قربانی، زین¬العابدین (1370)، تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، چاپ دوم، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
  [15] مقریزی، تقی¬الدین احمدبن¬علی بن¬ عبدالقادربن¬محمد (بی¬تا)، الخطط المقریزیه مسماه بالمواعظ و الاعتبار بذکر الخطط و الآثار، لبنان: دار احیاء العلوم.
  [16] نصر، سیدحسین (1386)، علم و تمدن در اسلام، ترجمه¬ احمد آرام، چاپ سوم، تهران: علمی و فرهنگی.
  [17] وکیلیان، منوچهر (بی¬تا)، تاریخ آموزش و پرورش در اسلام و ایران، تهران: دانشگاه پیام نور.
•   کلمات کلیدی به فارسی : تمدن اسلامی، مصر، شام، نهادهای آموزشی.
•   چکیده مقاله به انگلیسی : Undoubtedly, the Islamic civilization in the past was considered one of the great civilizations, with its scope extending from Southeast Asia to the Atlantic coasts in Morocco (Morocco) in Africa, and even reaching some European countries in the Iberian Peninsula. Among these regions, Egypt and Sham (Greater Syria) served as hubs of cultural and commercial exchange due to their proximity to the Islamic Caliphate center, facilitating interactions via land and sea; through the Sinai Peninsula and the eastern Mediterranean, they, like the pre-Islamic era, possessed their own culture and civilization. Currently, the question arises: What was the state of educational institutions in these regions after the Muslim conquests up to the Mamluk period? The aim of this research is to identify educational centers and, to some extent, teaching methods in these areas. The research method is descriptive-analytical, based on library sources. The most significant findings indicate the prominent status of these centers in Egypt and Sham during these centuries.
•   کلمات کلیدی به انگلیسی : Islamic civilization, Egypt, the Levant, educational institutions.
•  صفحات : 11-27
•   دانلود فایل ( 675.13 KB )